Aydınlatılmış onam nedir?

Doktor, tıbbi müdahaleden önce, hastanın rızasını almalıdır!

Doktor, hastalığa ilişkin tüm bilgileri, tedavinin tüm aşamalarını anlayacağı bir şekilde hastasına anlatmalı; tedavi sonrasında oluşabilecek tüm ihtimalleri hastaya açıklamalıdır. Yüzeysel açıklamalar üzerine verilen bir rıza, hukuken "aydınlatılmış onam" sayılmaz.

Hastanın tıbbi müdahale/yapılacak ameliyat hakkında aydınlatılması ve ayrıntılı bir şekilde bilgilendirilmesi gerekir!

Alınacak bu rızayla birlikte, tıbbın tüm gerek ve kuralları uygulanarak yapılan tıbbi müdahale hukuka uygun hale gelecektir.

Bu husus, Türkiye'nin 4 Nisan 1997 tarihinde imzalamış olduğu Sağlık Hukukunun ulusalüstü standartlarını belirleyen önemli sözleşmelerden biri olan İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi'nin muvafakat bölümünün 5.maddesinde ifade edilmektedir: "Sağlık alanında herhangi bir müdahale, ilgili kişinin bu müdahaleye özgürce ve bilgilendirilmiş bir şekilde muvafakat etmesinden sonra yapılabilir".

Bu nedenle; hastasını aydınlatmayan doktorun uyguladığı tedavi sonucu ortaya çıkan komplikasyondan doktor sorumlu tutulabilir!

Yargıtay, komplikasyon nedeniyle açılan davalarda "doğabilecek komplikasyonlara karşı hastanın bilgilendirilip bilgilendirilmediğini" mutlaka araştırmaktadır. Doktor komplikasyon konusunda hastasını bilgilendirmediyse, hastalık ve tedavinin niteliğine göre, doktorun sorumluluğu ortaya çıkabilir. Ameliyatlar öncesi hastalara imzalatılan evraklar aydınlatılmış onam içindir. Ancak önde gelen özel hastanelerde dahi kullanılan aydınlatılmış onam evraklarının çok fazla teknik terim içermektedir; küçük puntolarla yazılmış olmaları nedeniyle anlaşılarak okunmasının zor olduğu görülmektedir. Hastanın anlayabileceği dilden uzak olan teknik terimlerle dolu küçük puntolu evrakların hastayı aydınlatmadığı açıktır. Bu kağıtların altında hastanın imzası olsa da hastayı bilgilendirdiklerini söylemek zordur. Diğer yandan bir yanılgıya düşmemek gerekir, aydınlatılmış onam için hastaya imzalatılan evraklar, ameliyat hatası veya yanlış ameliyat nedeniyle doktorun sorumluluğunu kaldırmaz. Aydınlatılmış onam evrağı sadece komplikasyon halinde doktora karşı açılacak tazminat davasında doktorun sorumluluğunu ortadan kaldırabilir.

Hastalık, uygulanan tedavi, oluşan komplikasyonun niteliği doğru bir şekilde değerlendirilerek tazminat davası açılıp açılmayacağı değerlendirilmeli ve bu değerlendirme sonucunda tazminat davası açılması karar verildiği takdirde, uzman avukat ve doktorların incelemesiyle tazminat davasında talep edilecek maddi ve manevi zararın miktarı belirlenmelidir.

Daha Fazla Bilgi İçin Bize Sorun

Sorular ve Yanıtları...